Nostaljik Asansörler-Wertheim Asansör

Wertheim GmbH kasa üreten bir şirkettir. Franz  von Wertheim tarafından 1852 yılında kuruldu. Merkez ofis Viyana’nın güneyinde, Aşağı Avusturya’da bulunan Guntramsdorf’tadır. 1852’de Franz Wertheim Erdberg’ de yangına dayanıklı kasa üretmeye başladı. Hükümetten teknik araştırmaları ve üretim için destek aldı. 19 Şubat 1853’te Hükümet yetkilileri ve bankalar ile yapılan görüşmelerden başarılı sonuçlar elde edildi. Bunun üzerine vergi daireleri, Merkez Bankası ve birkaç ticari banka Wertheim’ dan sipariş verdi. 1857’den itibaren şirket Osmanlı İmparatorluğu’na ve yavaş yavaş Güneydoğu Avrupa ülkelerine, Rusya, İtalya, İran ve Japonya’ya ihracat yaptı.

Wertheim ürünleri arasında güvenlik kasaları, duvar kasaları, yangından korunma dolapları, güvenlik kasaları ve kapılar gibi bankaya özel ürünler, müşteri kasaları, müşteri hizmetleri tesisleri, tasarruf dolabı, kapı dolapları gibi çelik mobilyalar, mağaza dolapları ve daireler için güvenlik kapıları ve asansörler vardır.

Müşteriler bankalar, oteller, restoranlar, mağazalar ve özel kişilerdir.

1814 doğumlu Franz von Wertheim tamamen ticari bir eğitim tamamladı, ancak daha sonra kendi başına ticaret hayatına başladı ve seyahat yoluyla kapsamlı teknik bilgi aldı. Yabancı araçlarla ticaret yaptıktan sonra, 1841’de ürünleri çok saygı gören bir alet dükkanı kurmaya karar verdi. 1845 yılında İmparator I. Ferdinand tarafından mahkeme araç-gereç  üreticisi olarak atandı. 1848’de demir yazar kasanın hırsızlar tarafından kırılması ve 600 guild çalındıktan sonra, hırsızlara karşı dayanıklı kırılmaz kasaların kendisinin yapabileceğini düşünerek ilk adımlarını atmaya başladı.

İlerleyen yıllarda şirket, üretilen zırhlı dolapların dayanıklı ve yangın güvenliği nedeniyle, benzeri görülmemiş bir artış yaşadı. Wertheim, yüksek profilli pazarlama etkinlikleriyle ürünlerinin kalitesini nasıl tanıtacağını biliyordu. Wertheim bir çok büyük kasalarını yangına maruz kaldığı birkaç halka açık “yangın testi” yaptı. Birkaç saat sonra kasa içerisinde ki değerli eşyaların ve paraların zarar görmeden içeriden çıkarılması büyük şaşkınlık yarattı. 1857’de Osmanlı İmparatorluğu başkenti İstanbul’da Sultan’ın huzurunda bile bu testi gerçekleştirdi.

Şirket 1862’de Wieden’e taşındı. Hızlı bir genişlemeden sonra, şirket ilk olarak 1872’de bir anonim şirket olarak ve daha sonra 1878’den bir açık ticaret şirketi olarak yönetildi. 1880’lerden itibaren asansörler de üretildi. 19. yüzyılın sonunda, 70.000 yanmaz kasa, 18.000’den fazla güvenlik kilidi ve yaklaşık 1.000 yanmaz kapı üretildi. Üretimin yeri ilk olarak 1858’den itibaren Louisengasse 6′ da yeni inşa edilen tek katlı fabrika olan Erdberg’ de kiralık bir mülktü. 1898’de çok sayıda özel cihaza ek olarak 30 HP’ li bir buhar motoru mevcuttu. Yıllık üretim kapasitesi 2.000 adet civarındaydı.

Franz von Wertheim’in ölümünden sonra, gayri meşru oğlu Franz 1883’te liderliği devraldı ve yine mahkemelerin ayrıcalığını aldı. Şirket, kasaların yanı sıra asansör üretimine de başladı. Kasalar daha da geliştirildi.

Birinci Dünya Savaşı sırasında Wertheim ordu için fabrikalarını çalıştırdı. 1918’de monarşinin çöküşü ve sonraki yıllar Wertheim’ı sert vurdu, Budapeşte ve Prag’daki şubeler kapanmak zorunda kaldı. Çelik mobilya ve yanmaz kütüphane rafları gibi diğer ürünler, şirketin zararını telafi etmesine yardımcı oldu. 1920’lerde tekrar eden ekonomik kriz, şirketi neredeyse yıkımın eşiğine getirdi. Franz Wertheim şirketi özel varlıklarıyla kurtarmak zorunda kaldı.

Şirketin Budapeşte fabrikası satıldıktan sonra Marchegger Maschinenfabrik und Eisengießerei AG ile birleşti,  sonra Kassen-, Elevator- und Maschinenbau AG ve F. Wertheim & Company Favoriten ve Hernals’ta yeni üretim tesislerini inşa ettiler. Favoriten’de ki tesis 1945’ten sonra ana merkez oldu. Olumlu ekonomik durum sayesinde Wertheim, 1950’lerin sonunda büyük bir şirketin büyüklüğüne ulaştı ve 1974’te 1.400 çalışanı ile zirvesine ulaştı. Hisse senetlerinin% 42’sinin Creditanstalt tarafından 1969 yılında İsviçreli asansör üreticisi Schindler’e satılması şirketin tarihi için önemliydi, takip eden yıllarda banka ve sözleşme ekipmanlarını ve montajların alt yüklenicilerini de kapsayacak şekilde genişletildi ve Schindler ana hissedar oldu. 2001 yılından bu yana, Dunajská Streda’daki Wertheim fabrikası, Schindler için asansör kabinleri üretmektedir. 2012 yılında, Wertheim konforlu daireler ve önleyici güvenlik cihazları ile düşük enerjili evler inşa etmeye başladı.

Türkiye’de ilk asansörün tesisi Avrupa ile hemen hemen aynı dönemde gerçekleşmiştir. Bu tarihi asansörlerin içerisinde en çok asansör montajı gerçekleştirilen firmaların başında Wertheim gelmektedir. Wertheim 1920’ de imalat, montaj ve bakım işleri için Türkiye’de Burkhard Gantenbein ile anlaştı. Burkhard Gantenbein ve Şeriki 1865 senesinde İstanbul’ daki en eski 7 ticaret firmasından biriydi ve Wertheim Türkiye temsilciliğini alarak asansör sektöründe faaliyet göstermeye başladı.

1969 Yılında Wertheim çoğunluk hissseleri Schindler Group’ a satılmasından sonra 1996 yılında Otis ve Gantenbein bir araya geldi.


Wertheim Asansör-İstanbul Hilton Otel-1955

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir