Asansör

Bu blogumda sizlere uzmanlık alanım olan asansörler hakkında rehberlik etme çabasında olucam. Bunun yanında da kişisel yazılarım olacak, güncel konular, hobilerim, teknoloji ,bilim vs gibi konularda da yazılar paylaşmaya çalışacağım. Tabi öncelikle asansörler ile alakalı paylaşımlarıma ağırlık vereceğim. Asansör nedir? sorusuna cevaben bir girizgah yaparak başlayalım.

Asansörler, 1800’lerin başında fabrika ürünlerini yerden bir halat ile hareket ettirdikleri endüstriyel bir buluştu. Çalışma mekanizması şu ana parçalardan ibaretti: Bir fren kasnağı, iki sabit ve iki serbest kasnak iki nihayetsiz kayış ve bir değiştirme kayışı. Günümüzde ise tümleşik kontrol sistemlerin yönettiği, onlarca teknolojik parçayı barındıran komplike bir elektro-mekanik taşıma sistemidir.

Asansörün tanımından bahsetmek istediğimizde eskiden olduğundan daha geniş alanlarda bir çok taşıma sistemi bulunduğu için , “Asansör” teknolojisinin karşılığı daha spesifik olmak zorunda kalıyor. Avrupa Standardizasyon Komitesi (CEN) tarafından hazırlanan EN (Eurpean Norm) 81-20 Asansörler-Yapım ve montaj güvenlik kuralları – İnsan ve yük taşıma amaçlı asansörler-Bölüm 20: İnsan ve yük asansörleri standardına göre asansör; düşeyden 15°’den fazla eğimli olmayan kılavuz raylar arasında halatlarla, zincirlerle veya hidrolik kaldırma ünitesi tertibatlarıyla asılı olan, insan taşıma veya insan ve yük taşınması için tasarlanmış bir kabini olan, belirli duraklar arasında hizmet veren, halatla ve pozitif veya hidrolik tahrikli olan, kalıcı olarak monte (tesis) edilmiş insan veya yük taşıyan sistemler olarak ifade edilmektedir. Bu ifadenin dışında kalanlar kaldırma iletme ekipmanları sınıfına dahil olmaktadır.

İlk elektrikli asansör 1880’de Alman mucit Wener Von Siemens tarafından inşa edildi. 1889’da ticari olarak başarılı ilk elektrikli asansör kuruldu. 1887’de, asansör boşluğunu kapatacak otomatik kapıları olan bir elektrikli asansör patenti alındı. Bu buluş asansörleri daha güvenli hale getirmiştir. Asansör tasarımında ve kurulumunda birçok değişiklik, II. Dünya Savaşı sırasında elektronik sistemlerdeki büyük gelişmeler tarafından yapıldı.


ASANSÖRÜN TARİHÇESİ

Zamanın başlangıcından beri insanlar, malların ve insan yolcularının bir arazi seviyesinden diğerine daha verimli bir şekilde taşınmasının yolunu aradılar. Asansörün ilk yazılı raporu M.Ö. 1. yüzyılda, Roman mimar Vitruvius’un Yunan matematikçi ve mucit Arşimed’ in ilk asansörünü 235’ te kurduğu ortaya çıktı. Bundan önce bile bazı eski uygarlıkların asansör kullandığı konusunda bazı şüpheler var. Arkeologlar, birçok antik kalıntıda asansör taşımacılığı için kullanılabilecek şaftlar buldular. İ.Ö. yüzyıldan bu yana insan, hayvan ve su gücüyle çalışan asansörler, Roma İmparatorluğu’ nda meşhur asansör platformunun gladyatörleri ve vahşi hayvanları arena seviyesine taşıdığı Roma Kolezyum’ unda yaygın bir şekilde kullanılmıştır.

Orta Çağ boyunca, bazı dağ manastırları insanları ve eşyaları yüksek ve tenha duvarlarına taşımak için küçük “sepet” asansörleri kullandı. Arazileri bulunmayan manastırlar, tek giriş noktası olarak asansörler kullanmaya başladılar. 1793 yılında Rus tamirci ve mucit, vida mekanizmaları kullanarak kabini kaldıran ilk asansörü yarattı. Asansörleri Rusların iki kraliyet sarayına Saint Petersburg ve Moskova’ ya, otuz yıl sonra da Londra’ ya yerleştirildi.

ilk hidrolik asansörAsansör teknolojisindeki devrim hidrolik ve elektrik icadıyla başladı. Hidrolik asansörler, en sık olarak dikey yüklerde ağır malları taşımak için kullanıldı. Su pompasının, yük bölmesini yukarı iten ana pistonun basıncını arttırması prensibiyle çalıştılar. Bu çözüm, yüksek binalar için pratik değildi ve kısa süre sonra 1850’de (New York Henry Waterman tarafından icat edildi) birden fazla makaralı halat dişli asansörle değiştirildi.

Günümüzde kullanılan asansör tasarımı ilk olarak 1852’de, ana halat koparsa kabinin düşmesini önleyen güvenlik tertibatının keşfedilmesiyle sunuldu. Bu tertibatın mucidi Elisha Graves Otis, New York Crystal Palace 1854’ün teknik başarılar sergisinde böyle bir asansör olduğunu gösterdi. Birkaç yıl sonra, asansörü New York’ taki ilk binaya kurdu.

MODERN ÇAĞDA ASANSÖR VE ELEKTRİK

19. Yüzyıl’ daki sonundaki elektriğin ortaya çıkışı, asansör kabinlerini sürmek için daha fazla gücün erişilebilir olduğu bir çağa neden oldu. 1887 yılında, Werner von Siemens’ in öncülüğünde ortaya çıkan stili kullanan bir elektrikli asansör, Baltimore’ da, kaldırma halatını sarmak için döner bir tambur kullanılarak geliştirilmiştir. Ne yazık ki, bu tamburlar, gökdelenlerin ve diğer büyük yapıların gerektirdiği uzun kaldırma halatlarını depolayacak kadar büyük değildi. Bununla birlikte, 1900′ lü yılların başlarında motorsuz teknolojideki hızlı ilerleme, dişlisiz elektrikli asansöre bürünerek daha uzun binalara kullanılmaya izin verdi. Çok hızlı motorlar kısa sürede orijinal tek hızlı modellerin yerini aldı ve buton kontrolleri, kontrol kumanda sistemleri asansörü daha da modernize etti.



—————————————————————————————————————————————————————————-

Asansörler Dünyamızı Nasıl Değiştirdi-İnsanoğlunun Yolculuğu

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir