Asansörlerin Yıllık Periyodik Kontrolleri Zorunlu mu ?

Asansörlerin yıllık kontrolleri ile aylık bakımları birbirlerinden ayrı birer eylemdir. Bakımlar aylık düzenli olarak yapılırken muayene uzmanları tarafından gerçekleştirilen periyodik kontroller bir nevi bakımların ne derece iyi yapıldığının denetlenmesidir. Periyodik kontrol bakımlarda test edilmeyen bir çok fonksiyonun ve yıl içerisinde meydana gelebilecek mekanik ve elektronik problemlerin ortaya çıkarılmasını sağlayan bir uygunluk değerlendirme işlemidir. Asansörlerin bakımlarının yapılması zorunlu mudur? Asansörlerin bakımları kaç ayda bir yapılmalıdır ? gibi soruların cevabını bir önceki yazımda cevapladım. Buraya tıklayarak o yazıma ulaşabilirsiniz.

Asansörlerin Periyodik Kontrolleri Nedir ?

Ülkemizde, Avrupa Birliği üye ülkelerde ve Dünya’ da gelişmiş ülkelerde asansörlere tıpkı araç muayenelerinde olduğu gibi her yıl periyodik kontroller yapılmaktadır. Periyodik kontroller için “Denetim, Fenni Muayene ” gibi terimlerde kullanılmaktadır. Bir taşıma sistemi olan asansörlerin icadından bu yana sürekli olarak güvenlik seviyesinde gelişmeler kaydedildi buna rağmen tüm Dünya’ da asansörlerde can ve mal kayıpları yaşanmış ve yaşanmaktadır. Her ne kadar bu güvenlik sistemleri geliştirilse de zaman içerisinde yaşanabilecek aksaklıklar yüzünden istenmeyen olayların yaşanmasına mani olmak adına periyodik kontroller yapılmaya başlandı ve uzun yıllardır ülkemizde de Türk Standartları Enstitüsü tarafından bu faaliyetler gerçekleştirildi.

Periyodik kontroller hangi kurum ve kuruluşlar ve kimler tarafından yapılır? Yukarıda da bahsettiğim gibi periyodik kontroller ülkemizde ilk olarak TSE tarafından yapılmaya başlandı ve hala devam etmektedir. Ancak şuan da Makine Mühendisleri Odası, A Tipi Muayene Kuruluşları ve Bazı Belediyelerin kendileri bu kontrolleri gerçekleştirmektedir. Bahsedilen kuruluşların yetkili mühendisleri tarafından bu kontroller yapılmaktadır. Mühendisler MMO ve TSE ‘ den gerekli eğitimleri aldıktan ve staj aşamasını aştıktan sonra Muayene Elemanı Yetki Belgesini elde eden elektrik, elektrik-elektronik ve makine mühendisleridir.

A Tipi Muayene Kuruluşu Nedir?

A Tipi Muayene Kuruluşları, Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen ve Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’ ndan yetki alan uygunluk değerlendirme kuruluşlarıdır. Çeşitli tiplerdeki muayene kuruluşlarının işletimi için şartlar TS EN 17020 Standardı kapsamındadır. Bu standard muayene kuruluşların yeterliliğine ve bu kuruluşların muayene faaliyetlerinin tarafsızlığına ve tutarlılığına ilişkin şartları kapsar. Bu standard ; standardda tarif edildiği şekilde A, B veya C tipi muayene kuruluşlarına uygulanır ve muayenenin her türlü aşamasına uygulanır.

Muayene kuruluşları uygunluk değerlendirme faaliyetlerini bir çok sektörde gerçekleştirmektedir. Konumuz olan asansör haricinde , kaldırma iletme ekipmanları, ses ölçümleri, Basınçlı kaplar, Baca kontrolleri, çevre ölçümleri vb.. sektörlerinde de icra edilir.

A tipi muayene kuruluşları uygunluk değerlendirme işlemlerini icra ederken özel davet üzere veya özel kurumlar, kamu kurumları ile sözleşme imzalar. Asansörlerin periyodik kontrolleri için A tipi muayene kuruluşları belediyeler ile sözleşmeler imzalayarak o belediye sınırları içerisinde tüm faaliyetler gerçekleşir. 4 Mayıs 2018 Asansörlerin Periyodik Kontrol Yönetmeliğinde belediyeler için “İlgili İdare” ibaresi yer almaktadır. İlgili idareler ile A tipi muayene kuruluşları arasında en az 4 yıl sözleşme imzalanır.

Periyodik Kontroller Zorunlu mudur ?

4 Mayıs 2018 Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliğine göre bu kontrollerin her yıl yapılması zorunludur. Bu kontrollerin yapılması bina yöneticilerinin, eğer binada resmi bir yönetici yoksa tüm bina sakinlerinin sorumluluğundadır. Periyodik kontrol faaliyetlerini icra etmek için önce bina yöneticisine ve binadaki asansörün bakım firmasına bilgi verilerek belli bir tarihte plan gerçekleştirilir. Belirlenen tarihte A tipi muayene kuruluşu yetkili mühendisi ve ona eşlik etmesi gereken bakım firması personeli adreste bulunması gerekir ve muayene gerçekleşir. Bu muayenenin neticesinde asansörlere 4 renk etiketten biri yapıştırılır. Bunlar;

  • Yeşil Etiket : Güvenli
  • Mavi Etiket : Hafif Kusurlu
  • Sarı Etiket : Kusurlu ( 120 gün içerisinde takip kontrol gerçekleşir.)
  • Kırmızı Etiket : Güvensiz (60 gün içerisinde takip kontrol gerçekleşir.)

Periyodik kontrol sonucu eğer asansörler kırmızı ve sarı etiket alırlarsa yukarıda bahsedilen süreler içerisinde raporda belirtilen eksikliklerin giderilmesi gerekmektedir. Yönetmelikte belirtilen bu yasal süreler içerisinde eksiklikler giderilmez ise kırmızı ve sarı etiket tazelenir ve düzeltme faaliyetlerine yönelik herhangi bir aksiyon yapılmazsa ilgili idareler zabıtaları aracılığıyla mühürleme işlemini gerçekleştirmektedir.

Periyodik Kontrollerde Ücret Ödenir mi ?

Asansörlerin periyodik kontrolleri ülke genelinde halkımız nazarında da yapılması gereken bir hizmet olduğu belirtilmektedir. Ama bu kontrollerin ücret dahilinde olması tartışmalara sebebiyet vermektedir. Bu husus hakkında bazı yanlış söylemlere ve yanlış bilgilere maalesef sahipler. İlk olarak bu para devlete veye belediyelere gitmemektedir. Bu hususun altını çizerek vurgulamak istiyorum. Peki bu ücret kimlere ödenir? ödemek zorunlu mudur ?

Yine 4 Mayıs 2018 Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliğine baktığımızda;


MADDE 10 – (1) Periyodik kontrol ücretinin hesaplanmasında esas alınacak olan fiyat, Komisyon kararı doğrultusunda EK-1’de belirtilen taban ve tavan fiyat aralığına göre ilgili idarenin karar organı tarafından belirlenir.

(2) Bir sonraki yıl için geçerli sayılacak olan taban ve tavan fiyatları, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca o yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranı kadar takip eden yılın Ocak ayı itibarıyla arttırılır ve Bakanlık tarafından ilan edilir.

(3) Periyodik kontrol ücreti, ilgili idare karar organı tarafından belirlenen fiyatın ilgili idare payı ile birlikte KDV hariç toplamına eşittir


Komisyon : 5393 sayılı Belediye Kanununun 15 inci maddesi ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 7 nci maddesi çerçevesinde Bakanlık tarafından oluşturulan ve bünyesinde; Bakanlık, Vilayetler Birliği, Türkiye Belediyeler Birliği, Türk Standardları Enstitüsü ve Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği temsilcilerini bulunduran grubu ifade eder.

Halkımızın ve merak edenlerin bilinçlenmesi için konuya etraflıca değinmeye çalıştım. Daha detaylı bilgiye ulaşmak için 4 Mayıs 2018 Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliğini mutlaka okumanızı tavsiye ediyorum. Yönetmeliğin içeriğine ulaşmak için buraya tıklayabilirsiniz. Merak ettiğiniz konularda sorularınızı sorabilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir