Asansör Kapıları

Günümüzde asansörlerin önemi her geçen gün artmaktadır. Konutlarda ve iş merkezlerinde her geçen gün konforlu, güvenli ve yüksek hızlı asansörler devreye girmektedir. Asansörler; boyutları ve yapımı itibarıyla insanları da içine alacak olan bir kabini olan, tam düşey veya tam düşey doğrultuya 15 dereceden daha az eğimli olabilen, klavuz raylar arasında belli duraklara insan ve yük taşıyan araçlar olarak tanımlanabilir.

Asansörlerde güvenlik ön planda tutulmak zorundadır. Halatlar klavuz raylar, fren sistemleri, kumanda tertibatı ve asansör kapıları asansör güvenliğinin temel elemanlarıdır. Asansör kapıları; kabin ve katlardaki kişilerin asansör kuyu boşluğuyla bağlantısını kesip, olası kazaları önlerken aynı zamanda kabin ile kuyu cidarları arasına insan organları veya yabancı cisimlerin girmesi-düşmesi ile oluşabilecek hayati tehlikeler ve asansörün çalışma sistemini bozabilecek etkilerin önüne geçme amacıyla kullanılırlar.

Asansör Kapı Türleri

Asansör kapıları montaj konumlarına göre kat ve kabin kapıları olarak iki ana başlık altında toplanabilir. Tam otomatik asansör kapılarında; kapı sistemine verilen hareket, kabin kapısı mekanizmasında bulunan motordan verilir. Asansör kabini kata geldiğinde kabin ve kat kapısı aynı anda açılır ve kapanır. Asansör kat ve kabin kapıları, çeşitli ebatlarda asansör kuyu ölçülerine göre imal edilebilmektedir.

Kat Kapıları

Asansör kabini hareket etmeden önce, güvenlik nedeniyle kat kapıları zamanında kapanmalıdır. Kabinin olmadığı katlarda ise kat kapısının açılmasını engelleyecek emniyet sistemleri bulunmalıdır.

Asansörlerde kat kapılarının açılma şekillerine göre çeşitleri;

  • Yarı otomatik çarpma kapı
  • Elle açılan-elle kapanan kapı
  • Tam otomatik teleskopik kat kapısı
  • Tam otomatik merkezi kat kapısı
    şeklinde sıralanabilir.

Asansörün taşıma kapasitesine göre ve kullanım şekline göre kat kapıları seçimi yapılır.

Yarı Otomatik Çarpma Kapı

Bu kapı çeşidi, katlarda kabin kapısı önünde kullanılmaktadır. Yarı otomatik kapılar talep doğrultusunda ek veya çift kanatlı olarak üretilirler. Asansörlerin yapısına göre sedye, yük ve hastane asansörlerinde çift kanatlı kapılar tercih edilir. Son yıllardaki teknolojik gelişmeler çarpma kapıların yerine otomatik kapıların kullanımını arttırmıştır.

Asansör kabini kata geldiğinde çarpma kapıların kilidi otomatik olarak açıldıktan sonra yolcu kapıyı açabilir. Bu kapılara kilit sisteminden dolayı yarı otomatik kapılarda denilmektedir. Orta kısımlarında, asansör kabinin kata geldiğini görmek için cam çerçeveler bulunur.

Kat kapılarının kesin bir görünüm şablonu olmadığından üreticiler çeşitli tasarımlarda kapıları kullanıcılara sunarlar. Görsellik dışında kapıların asansörün çalışmasına herhangi bir etkisi yoktur.

Şekil 1- Tek kanatlı yarı otomatik çarpma kapı ve kramer kapının asansör kuyusuna yerleşimi.

Şekil 1‘ de görülen tek ve çift kanatlı yarı otomatik çarpma kapıların teknik özellikleri özetle şunlardır:
> Robotik teknolojik kullanarak elektrostatik toz boyama
> Kat kapıları 1.2 mm DKP sacdan ve çerçeveler 1.5 mm DKP sacdan üretim
> Yüksek direnç ve kolay kurulum
> Özel menteşelerin kullanımı ile yumuşak açma ve kapama
> 600-3000 mm giriş ebatlarında üretim

Elle Açılan Elle Kapana Kapı

Günümüzde bu kapılar, dekoratif amaçlı kullanılmaktadır. Bu tip kapılarda, kapının açılması ve kapanması için elle müdahaleye ihtiyaç vardır. Kapı kilidinin devreye girebilmesi için kapının elle kapatılması gerekir. Asansör kabini kapı kilidi devreye girdikten sonra diğer durağa doğru hareket edebilir.

Bu kapılar şekil olarak yarı otomatik kapılara benzemektedir. Elle açılan-elle kapanan kapılar ile yarı otomatik kapıları birbirinden ayırt etmek için çalışma sistemlerine bakmak gerekir. Yarı otomatik kapılar elle açılmasına rağmen kapanırken otomatik olarak kapanır. Fakat elle açılan-elle kapanan kapıların isminden de anlaşılacağı gibi elle kapanma zorunluluğu vardır.

Tam Otomatik Teleskopik Kat Kapısı

Teleskopik ve merkezi tam otomatik kat kapıları günümüzde en çok tercih edilen asansör kapılarıdır. Teleskopik kat kapısı (solda) teleskopik kabin kapısı önünde katta kullanılır. Merkezden açılan tam otomatik kapıların panelleri asansör kapısının sağ ve sol tarafından toplanır. Teleskopik olarak açılan paneller, sağdan teleskopik ya da soldan teleskopik olarak açılır.Teleskopik kapılarda paneller toplanarak hareket eder. Asansör kabini durağa geldiğinde, kat kapısınında açılabilmesi için kabin kapısında bulunan kaşık sistemi kullanılır.
Kaşık sistemindeki kılıçlar, motordan verilen hareket ile yukarı-aşağı hareket ederek, kat kapısının açılmasını sağlar.

Tam Otomatik Teleskopik Kat Kapısı teknik özelliklerini şu şekilde sıralayabiliriz;

> Standart olarak 600 – 1400 mm giriş ebatlarında kapı üretimi yapılmaktadır.
> Kapı panelleri 0.6 – 0.8 mm paslanmaz sac veya 0.6 – 1.2 mm galvaniz sacdan üretilir.
> Kapı panellerinin üretimi, elektrostatik toz boyalı ve camlı olarak ta yapılmaktadır.

Tam Otomatik Merkezi Kat Kapısı

Merkezi kat kapısı, merkezi kabin kapısı önünde katta kullanılır. Merkezden açılan paneller her iki yana toplanarak hareket ederler.

Tam otomatik merkezi kat kapısı teknik özelliklerini şu şekilde sıralayabiliriz;

> Standart olarak 600 – 1400 mm giriş ebatlarında kapı üretimi yapılmaktadır.
> Kapı panelleri 0.6 – 0.8 mm paslanmaz sac veya 0.6 – 1.2 mm galvaniz sacda üretilir.
> Kapı panellerinin üretimi, elektrostatik toz boyalı ve camlı olarak ta yapılmaktadır.

İki Panelli Tam Otomatik Merkezi Kat ve Kabin Kapısının Kuyuya Yerleşimi

Kabin Kapıları

Tam otomatik kabin kapıları genel olarak kapının kapanma yada açılma şekline göre sınıflandırılır. Bunlar; yatay, düşey ve katlanır kapılardır. Tam otomatik kapıların özelliği kendi kendilerine açılıp kapanmalarıdır. Tam otomatik kapıları üç ana başlık altında ele almak mümkündür:

  • Yatay hareket eden kapılar
    > Tam otomatik teleskopik kabin kapısı
    > Tam otomatik merkezi kabin kapısı
  • Düşey hareket eden kapılar
  • Katlanır (Kramer) kapılar

Yatay Hareket Eden Kapılar

Asansör sektöründe son dönemde en sık kullanılan kapı modelidir. Diğer kapı tiplerine göre konforlu bir yapısı vardır. Yatay hareket eden kapıların, açılıp kapanmasını kabin mekanizmasında bulunan motor gerçekleştirir.

>Tam Otomatik Teleskopik Kabin Kapısı

Tam otomatik teleskopik kat ve kabin kapılarının çalışma sistemleri genel olarak aynıdır. Aralarındaki fark tahrik sisteminin kabin kapısı olmasıdır.

>Tam Otomatik Merkezi Kabin Kapısı

Tam otomatik merkezi kabin kapıları, otomatik merkezi kat kapıları ile birlikte kullanılır. Kapının giriş ebatlarına göre iki panelli ve iki den fazla panelli olarak üretilmektedir. Panel sayısını kapı mekanizmasındaki değişiklikler ile arttırmak mümkündür.

Kramer Kapının Görünümü (Sağda)

Katlanır Kramer Kapılar

Kramer kapılar yarı otomatik ve elle açılan-kapanan kat kapıların arkasında kabin için emniyet amacıyla kullanılmaktadır.

Paneller boydan boya bir menteşe sistemi ile birbirlerine bağlanır. Kapı köşesindeki panel, alttan ve üstten yataklanmış bir mil sayesinde 90 derece döndürülürek, kapının açılıp kapanmasını sağlar. Yataklanmış mile hareketi kapı mekanizmasındaki motor vermektedir.

Asansör Kapılarının Standartları ve Gereklilikleri

Uyumlu standartlar:

  • EN 81-20:2014 Asansörler – Yapım ve Montaj için Güvenlik Kuralları – İnsan ve Yük Taşıma Amaçlı Asansörler
    Bölüm 20: İnsan ve Yük Asansörleri
  • EiN 81-50:2014 Asansörlerin Yapımı Kurulumu için Güvenlik Kuralları – İnceleme ve Deneyler
    Bölüm 50: Asansör Bileşenlerinin Tasarım Kuralları, Hesaplamaları, İncelemeleri ve Deneyleri
  • EN 81-58: Asansörler- Yapım ve Montaj için Güvenlik Kuralları – Muayene ve Deneyler
    Bölüm 58:Kat Kapıları için Yangına Dayanıklılık Deneyi

EN 81-1 ve EN 81-2 olarak bildiğimiz standartların yerine EN 81-20/50 standartları getirilmiştir. Son yıllarda asansör standartları için yapılmış en geniş değişiklikler bu standartlar ile yapılmıştır.

EN 81-20/50 standartlarındaki değişiklikler üretim yapan firmalarda test ve sertifikasyon sorumluluğunu arttırmakla birlikte, firmaların üretim ve tasarım yöntemini etkilemektedir. Temel amaç asansörlerde kullanıcı ve çalışan için güvenliği üst seviyelere taşımaktır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir